Plaid Cymru i gyflwyno cynllun addysg i “godi safonau a chefnogi athrawon”

Addewid Plaid ‘Cenhadaeth genedlaethol newydd ar Lythrennedd a Rhifedd’

Bydd llywodraeth Plaid Cymru yn cyflwyno strategaeth feiddgar, ymarferol a chynhwysol i adnewyddu safonau addysgol yng Nghymru, fel y bydd ei llefarydd addysg yn ei gyhoeddi.

Disgwylir i lefarydd addysg Plaid Cymru, Cefin Campbell, gyhoeddi cenhadaeth genedlaethol newydd y blaid ar lythrennedd a rhifedd yn y gynhadledd flynyddol yn Abertawe heddiw (dydd Sadwrn 11 Hydref).

Bydd y cynllun yn cynnwys:

• Cynllun Llythrennedd a Rhifedd Sylfaenol i osod meincnodau cenedlaethol, darparu cefnogaeth wedi’i thargedu, a sicrhau addysgu o ansawdd uchel gyda thracio cynnydd clir.

• Llyfrgell ym mhob ysgol gynradd i roi lle pwrpasol i bob plentyn sy’n hyrwyddo dwyieithrwydd a chariad gydol oes at ddarllen.

• Darllen ar draws y cwricwlwm mewn ysgolion uwchradd, gan ymgorffori llythrennedd ym mhob pwnc a chefnogi disgyblion yn ystod y cyfnod pontio hollbwysig o addysg gynradd i addysg uwchradd.

Bydd llywodraeth Plaid Cymru hefyd yn buddsoddi yn nyfodol addysg Cymru drwy gynnig cymhellion teg a chystadleuol i ddenu a chadw athrawon – a chau’r bwlch â Lloegr yn raddol i sicrhau nad yw athrawon dan hyfforddiant yng Nghymru dan anfantais ariannol am ddewis astudio a gweithio yma.

Bydd llefarydd Plaid Cymru ar addysg, Cefin Campbell AS, yn dweud,

“Mae methiant Llafur i gael hyd yn oed y pethau sylfaenol yn iawn, mewn llythrennedd a rhifedd, yn golygu nad yw ein disgyblion yn cyflawni eu potensial.

“Ond mae gan Blaid Cymru gynllun. Byddwn yn sicrhau bod ein disgyblion yn dal i fyny ac yn cyrraedd eu potensial, a byddwn yn codi safonau addysgol ledled Cymru.

“Mewn ymateb i heriau dwfn, parhaus ac eang mewn safonau llythrennedd a rhifedd ledled Cymru, bydd Llywodraeth Plaid Cymru yn cynnig cyfres o atebion sy’n gorgyffwrdd gan arloesi i gael y pethau sylfaenol yn iawn a chodi safonau yn ein hysgolion.

“Bydd Llywodraeth Plaid Cymru yn datblygu Cynllun Llythrennedd a Rhifedd Sylfaenol newydd, strategaeth genedlaethol sy’n gydlynol, yn fesuradwy, ac yn deg.

“Mae hyn yn ymwneud â sicrhau y gall pob disgybl, waeth beth fo’i gefndir, gyrraedd ei botensial llawn. Byddwn yn cyflwyno meincnodau cenedlaethol ar gyfer sgiliau sylfaenol mewn darllen, ysgrifennu a rhifedd.

Bydd llefarydd addysg Plaid Cymru hefyd yn dweud,

“Ond fel rydw i wedi’i ddweud sawl gwaith yn ystod y blynyddoedd diwethaf: sut gall ein disgyblion lwyddo heb weithlu cryf, â chefnogaeth dda o athrawon gwych?

“O dan oruchwyliaeth Llafur, mae Cymru’n wynebu argyfwng o ran recriwtio a chadw athrawon.

“Dyna pam rydw i’n falch o gyhoeddi y bydd llywodraeth Plaid Cymru yn buddsoddi yn nyfodol addysg Cymru trwy gynnig cymhellion teg a chystadleuol i ddenu a chadw’r athrawon y mae eu hangen ar ein hysgolion.

“Erbyn diwedd tymor nesaf y Senedd, bydd ein cynnig cymhelliant yn cyfateb i’r hyn sydd ar gael ar hyn o bryd yn Lloegr, gan sicrhau nad yw athrawon dan hyfforddiant yng Nghymru yn cael eu cosbi’n ariannol am ddewis astudio a gweithio yma.

“Byddwn yn lansio ymgyrch genedlaethol, Dewch i Ddysgu, i adfer balchder yn y proffesiwn ac ysbrydoli ymgeiswyr newydd.

“Ni allwn ganiatáu i’r 25 mlynedd nesaf adlewyrchu methiannau’r llynedd. Rhaid inni godi safonau a datgloi potensial pob disgybl. Rhaid inni roi’r dechrau gorau posibl mewn bywyd i bob plentyn. Rhaid inni ddarparu arweinyddiaeth newydd i Gymru. Dyna ein cenhadaeth genedlaethol. A bydd Plaid Cymru yn ei chyflawni.

Dywedodd yr Uwch Ddarlithydd Addysg Dr Huw Griffiths o Sefydliad Addysg Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant,

“Braf iawn yw gweld plaid wleidyddol yn barod i wneud datganiad clir i fynd i’r afael ag un o heriau mwyaf addysg yng Nghymru.

“Gyda Gweriniaeth Iwerddon bellach ymhlith y gwledydd gorau yn y byd o ran llythrennedd, nid oes unrhyw reswm pam na all Cymru efelychu hynny. 

“Yn fy marn i, does dim yn addysg sy’n gallu cymharu â gwella safonau darllen fel modd o godi safonau – dyma’r alfa a’r omega.”

Dywedodd llefarydd ar ran yr Ymddiriedolaeth Lythrennedd,

“Pan gaiff plant eu hannog i ddarllen er mwyn pleser a chael mynediad at amrywiaeth eang o lyfrau, gall drawsnewid eu bywydau, gan feithrin hyder, gwella lles, gwella eu sgiliau darllen a’u perfformiad academaidd. Mae cariad at ddarllen yn un o’r rhagfynegwyr mwyaf pwerus o lwyddiant yn y dyfodol, ac mae llyfrgelloedd ysgolion yn allweddol i feithrin y cariad hwnnw o oedran cynnar.

“Mae Llyfrgelloedd ar gyfer Ysgolion Cynradd yn gweithio i sicrhau bod gan bob ysgol gynradd yn y DU ofod llyfrgell pwrpasol erbyn 2029 gan chwalu rhwystrau i fynediad, hyrwyddo cyfle cyfartal, a helpu i greu diwylliannau darllen bywiog ar gyfer yr ysgol gyfan.

Mae llyfrgell ysgol sydd â digon o adnoddau yn fwy na dim ond ystafell o lyfrau; mae’n borth i ddychymyg, gwybodaeth, a dysgu gydol oes a fydd o fudd i genedlaethau i ddod.”