Heddiw, mae ymgeisydd Etholiad Senedd Plaid Cymru ar gyfer Caerffili, Delyth Jewell, wedi nodi addewid ei phlaid i lansio “y rhaglen adeiladu tai cyhoeddus fwyaf ers hanner can mlynedd” i helpu’r miloedd o aelwydydd sydd ar restrau aros tai ledled Cymru ar hyn o bryd.
Dywedodd Delyth Jewell, pe bai’n cael ei hethol ar Fai 6ed, y byddai llywodraeth Plaid Cymru yn adeiladu neu’n trosi 50,000 o dai cyhoeddus dros y pum mlynedd nesaf – 30,000 o dai cyngor neu dai cymdeithasol, 5,000 o dai rhent cost ar rent canolradd, a 15,000 o dai gwirioneddol fforddiadwy i’w prynu.
Dywedodd ymgeisydd Plaid Cymru ar gyfer Caerffili fod y pandemig wedi “taflu goleuni” ar y ffaith nad oedd gan bawb yng Nghymru gartref diogel ar hyn o bryd.
Ymrwymodd hefyd i ddod â dadfeddiannau o ddiffygion i ben ac i weithredu system newydd o renti teg ar gyfer y dyfodol, gan ddweud ei bod yn “gywilyddus bod 41% a 48% o rentwyr mewn tai preifat a chymdeithasol yn y drefn honno, yn byw mewn tlodi”.
Bydd system rhenti teg newydd yn rhoi grym i awdurdodau lleol osod rheol Rhent Byw ar gyfer y sector rhentu preifat a fydd yn capio rhent mewn parthau rhent ar uchafswm o draean o’r incwm cyfartalog lleol. Bydd model tebyg yn berthnasol yn y sector rhentu cymdeithasol, gan ddod â’r rhyddid presennol i gymdeithasau tai godi rhent uwchlaw chwyddiant.
Dywedodd Delyth Jewell:
“Mae’r pandemig wedi taflu goleuni ar y ffaith nad oes gan bawb yng Nghymru le diogel i alw adref. Mae hyn yn annerbyniol.
“Dyna pam y byddai llywodraeth Plaid Cymru yn ymgymryd â’r rhaglen adeiladu tafarndai fwyaf ers hanner can mlynedd i helpu’r 67,000 o aelwydydd sydd ar restrau aros tai ledled Cymru ar hyn o bryd.
“Byddai hwn yn brosiect pum mlynedd yn cynnwys cyfuniad o dai cyngor neu dai cymdeithasol, a chartrefi gwirioneddol fforddiadwy i’w prynu.
“Bydd y rhaglen hefyd yn ymrwymo i ddod â rhai o’r 26,000 o gartrefi a fflatiau gwag uwchben siopau ledled Cymru yn ôl i ddefnydd.
“Mae’n sgandal, er bod y cartrefi hyn yn gorwedd yn wag, cofnodwyd bod tua 11,500 o aelwydydd yn ddigartref yn 2018-19.
“Mae’n gywilyddus bod 41% a 48% o rentwyr mewn tai preifat a chymdeithasol yn y drefn honno, yn byw mewn tlodi, a dyna pam mae angen system newydd o renti teg ar gyfer y dyfodol.
“Byddai llywodraeth Plaid Cymru yn ymrwymo i fynd ymhellach nag unrhyw lywodraeth Lafur gan gynd i’r afael â’r argyfwng tai unwaith ac am byth a gweithio tuag at ein nod o sicrhau cartref i bawb yn ein cenedl.”
| [donate]
| Help keep news FREE for our readersSupporting your local community newspaper/online news outlet is crucial now more than ever. If you believe in independent journalism,then consider making a valuable contribution by making a one-time or monthly donation. We operate in rural areas where providing unbiased news can be challenging. |
